MTBF ve MTTR Hesaplayıcı: Ekipman Güvenilirliği ve Kullanılabilirlik
Üretim hattındaki veya endüstriyel makinelerdeki arıza sıklığını (MTBF), ortalama onarım süresini (MTTR) ve ekipman kullanılabilirlik oranını hesaplar.
Kısa cevap
MTBF (Ortalama Arızalar Arası Süre), net çalışma süresinin plansız arıza sayısına bölünmesiyle; MTTR (Ortalama Onarım Süresi) ise toplam arıza duruş süresinin arıza sayısına bölünmesiyle hesaplanır. İki değer birlikte makinenin çalışma güvenilirliğini ve teknik kullanılabilirlik oranını verir.
Kullanılabilirlik %95 üzerinde ve endüstri standardı seviyesinde. Mevcut koruyucu bakım takvimi başarılı görünüyor.
Nasıl hesaplanır?
- Net çalışma süresi = Planlanan süre − Planlı duruş − Toplam arıza süresi.
- MTTR (Mean Time to Repair) = Toplam arıza süresi ÷ Arıza sayısı.
- MTBF (Mean Time Between Failures) = Net çalışma süresi ÷ Arıza sayısı.
- Kullanılabilirlik = Net çalışma süresi ÷ (Net çalışma süresi + Toplam arıza süresi) × 100.
Örnek hesaplama
Varsayılan değerlerle (planlanan üretim süresi 720 saat, planlı duruş süresi 40 saat, plansız arıza sayısı 5 adet, toplam arıza duruş süresi 20 saat) sonuçlar: net çalışma süresi 660 saat; ortalama onarım süresi (mttr) 4 saat; ortalama arızalar arası süre (mtbf) 132 saat; teknik kullanılabilirlik (inherent availability) %97,1.
Nasıl kullanılır?
- Analiz etmek istediğiniz dönemin (örneğin 1 aylık = 720 saat) toplam planlanan çalışma süresini girin.
- Aynı döneme ait planlı bakım ve parça değişim duruşlarını ekleyin.
- Gerçekleşen plansız arıza sayısını ve arızalar nedeniyle kaybedilen toplam saati belirtin.
- Çıkan MTBF, MTTR ve Kullanılabilirlik oranlarını bakım performans KPI'larınızla kıyaslayın.
Sıkça sorulan sorular
MTBF ve MTTR arasındaki temel fark nedir?
MTBF makinenin arızalar arasında ne kadar süre kesintisiz çalıştığını gösteren güvenilirlik göstergesidir. MTTR ise bir arıza meydana geldiğinde ekibin o arızayı ne kadar sürede giderdiğini gösteren bakım hızı ölçütüdür.
MTBF hesabına planlı duruşlar dahil edilir mi?
Hayır. MTBF ekipmanın çalışır durumda olduğu net operasyon süresini baz alır. Planlı bakım, kalıp değişimi veya vardiya molaları arıza kabul edilmez ve bu süreden düşülür.
İdeal MTTR süresi ne kadar olmalıdır?
İdeal süre sektöre ve makine karmaşıklığına göre değişir; ancak operasyonel mükemmellikte MTTR'ın 1-2 saatin altında tutulması hedeflenir. Kritik hatlarda her 15 dakikalık kısalma üretim hacmini doğrudan artırır.
Teknik kullanılabilirlik ile OEE arasındaki fark nedir?
Teknik kullanılabilirlik yalnızca arızalara bağlı duruşları ve makinenin hazır olma durumunu ölçer. OEE (Toplam Ekipman Etkinliği) ise bu kullanılabilirliğe ek olarak hız/performans kayıplarını ve fire oranlarını da dahil eder.
Diğer hesaplama araçları
- ROI ve geri ödeme süresi hesaplayıcı: Yatırımın kaç ayda kendini çıkardığını ve ROI yüzdesini hesaplayın.
- TCO ve NPV karşılaştırma hesaplayıcısı: İki teklifi ömür boyu maliyetle karşılaştırın.
Sonuçlar tahmindir; yatırım, finans, mühendislik veya hukuk tavsiyesi değildir. Girdiğiniz değerler sitemize gönderilmez, hesaplama tarayıcınızda yapılır. Son güncelleme: 14.10.2026.