Amortisman Hesaplama: Normal ve Azalan Bakiyeler Yöntemi
Endüstriyel duran varlıklar için normal (doğrusal) ve azalan bakiyeler amortisman tutarlarını hesaplar, yöntemler arasındaki nakit akışı ve vergi farkını ortaya koyar.
Kısa cevap
Amortisman, duran varlığın maliyet bedelinden varsa hurda değer düşüldükten sonra faydalı ömre bölünmesiyle (normal yöntem) veya normal oranın iki katı uygulanarak (azalan bakiyeler) hesaplanır. Azalan bakiyeler yöntemi ilk yıllarda daha yüksek gider yazılmasını sağlayarak erken dönemde vergi kalkanı ve nakit akışı avantajı sunar.
Azalan bakiyeler yöntemi ilk yılda kayda değer bir vergi kalkanı sağlayarak projenin başlangıç nakit akışını güçlendiriyor.
Nasıl hesaplanır?
- Normal Amortisman Oranı (%) = 100 / Faydalı Ömür.
- Normal Yıllık Amortisman = (İktisap Bedeli − Hurda Değeri) / Faydalı Ömür.
- Azalan Bakiyeler Oranı = min(Normal Oran × 2, %50).
- 1. Yıl Azalan Amortisman = İktisap Bedeli × Azalan Bakiyeler Oranı.
- 1. Yıl Vergi Kalkanı Farkı = (Azalan Amortisman − Normal Amortisman) × Kurumlar Vergisi Oranı.
Örnek hesaplama
Varsayılan değerlerle (duran varlık iktisap bedeli ₺1.000.000, faydalı ömür süresi 5 yıl, tahmini hurda / kalıntı değer ₺100.000, kurumlar vergisi oranı 25 %) sonuçlar: yıllık normal amortisman oranı %20; normal yıllık amortisman tutarı ₺180.000; aylık amortisman payı (normal) ₺15.000; azalan bakiyeler 1. yıl amortismanı ₺400.000; 1. yıl ek vergi kalkanı kazancı ₺55.000.
Nasıl kullanılır?
- Yatırımı yapılan endüstriyel makine veya tesisin toplam iktisap bedelini girin.
- Duran varlığın teknik ve mevzuata uygun faydalı ömrünü yıl cinsinden belirleyin.
- Ömür sonunda öngörülen kalıntı/hurda değer ile kurumlar vergisi oranını yazın.
- Her iki yöntemin yıllık paylarını ve hızlandırılmış yöntemin sağladığı erken dönem nakit avantajını karşılaştırın.
Sıkça sorulan sorular
Normal amortisman ile azalan bakiyeler arasındaki temel fark nedir?
Normal amortismanda her yıl eşit tutarda yıpranma payı ayrılır. Azalan bakiyelerde ise oran normalin iki katı alınır ve net defter değeri üzerinden hesaplanarak ilk yıllarda yüksek, sonraki yıllarda azalan tutarlarda gider yazılır.
Azalan bakiyeler yönteminde üst oran sınırı var mıdır?
Evet, genel kabul görmüş mali mevzuata göre azalan bakiyeler amortisman oranı normal oranın iki katını aşamaz ve en fazla %50 olarak uygulanabilir.
Vergi kalkanı (tax shield) tam olarak ne anlama gelir?
Amortisman nakit çıkışı gerektirmeyen bir giderdir. Gider yazıldıkça vergiye tabi matrah düşer; böylece ayrılan amortisman tutarı ile vergi oranının çarpımı kadar nakit işletme kasasında kalır.
Hurda değer azalan bakiyeler yönteminde düşülür mü?
Azalan bakiyeler yönteminde ilk yıl hesaplaması doğrudan varlığın toplam maliyet bedeli üzerinden yapılır; varlığın net defter değeri son yılda kalan bakiyeyle sıfırlanır.
Diğer hesaplama araçları
- MTBF ve MTTR Hesaplayıcı: Ekipman Güvenilirliği ve Kullanılabilirlik: Üretim hattındaki veya endüstriyel makinelerdeki arıza sıklığını (MTBF), ortalama onarım süresini (MTTR) ve ekipman kullanılabilirlik oranını hesaplar.
- ROI ve geri ödeme süresi hesaplayıcı: Yatırımın kaç ayda kendini çıkardığını ve ROI yüzdesini hesaplayın.
Sonuçlar tahmindir; yatırım, finans, mühendislik veya hukuk tavsiyesi değildir. Girdiğiniz değerler sitemize gönderilmez, hesaplama tarayıcınızda yapılır. Son güncelleme: 15.10.2026.